Co Biblia mówi o wierze?

Niewiele słów pojawia się w Nowym Testamencie częściej niż wiara (gr. pistis), a mimo to często rozumie się ją jako niewiele więcej niż uznawanie faktów o Bogu za prawdziwe. Obraz biblijny jest bogatszy: wiara to zaufanie, takie, jakie dziecko pokłada w rodzicu, a pacjent w doświadczonym lekarzu. Angażuje umysł, wolę i praktyczne działanie.

Słynna „galeria bohaterów wiary” z Hebrajczyków 11 czyni to bardzo wyraźnym. Każda z wymienionych osób coś zrobiła dzięki wierze: ruszyła w drogę, zbudowała, czekała, wytrwała. To pokazuje, że biblijna wiara nigdy nie jest wyłącznie wewnętrzna. Łączy przekonanie z życiem.

Kluczowe wersety biblijne: Wiara

1. A wiara jest gruntem tych rzeczy, których się spodziewamy i dowodem rzeczy niewidzialnych.

   To najbliższe definicji wiary, co daje Biblia. Słowa „grunt” i „dowód” są mocne: wiara nie jest skokiem w ciemność, lecz ufnym staniem na tym, co Bóg objawił, zanim jeszcze stanie się to w pełni widoczne.

2. Wiara tedy jest z słuchania, a słuchanie przez słowo Boże.

   Paweł wskazuje źródło wiary w słuchaniu słowa Bożego. Wiary nie rodzi siła woli ani pozytywne myślenie. Rośnie ona, gdy spotykamy to, co Bóg powiedział i uczynił, zapisane w Piśmie.

3. Albowiem łaską jesteście zbawieni przez wiarę, i to nie jest z was, dar to Boży jest; Nie z uczynków, aby się kto nie chlubił.

   Najwyraźniejsze stwierdzenie Pawła, że zbawienie otrzymuje się przez wiarę, a nie zdobywa uczynkami. Większość tradycji protestanckich podkreśla tu zasadę „samą wiarą”. Tradycje katolicka i prawosławna zgadzają się co do centralnego miejsca wiary, a zarazem podkreślają, że prawdziwa wiara jest żywa i czynna. Wszystkie główne tradycje potwierdzają, że fundamentem jest łaska, a nie ludzkie osiągnięcia.

4. Także i wiara, nie mali uczynków, martwa jest sama w sobie.

   Jakub i Paweł nie przeczą sobie nawzajem. Jakub zwraca się do ludzi, którzy twierdzą, że mają wiarę, choć nie widać jej w ich życiu. Żywa wiara przejawia się w działaniu, a wiara, która nic nie rodzi, nie jest też wiarą, o której pisze Paweł.

Wiara to zaufanie, a nie tylko przekonanie

W oryginalnym greckim pistis (wiara) i pisteuo (wierzyć) niosą ciężar osobistego zaufania i oparcia się na kimś, są bliższe zawierzeniu siebie niż zwykłej zgodzie, że coś jest prawdą. Nowy Testament wielokrotnie ilustruje wiarę przez relację: zaufanie przyjacielowi, oparcie się na ojcu, podążanie za pasterzem.

Dlatego Jezus chwalił wiarę u osób, po których się tego nie spodziewano, jak rzymski setnik czy kobieta syrofenicka, a jednocześnie rzucał wyzwanie ludziom religijnym, których wiedza była poprawna, lecz których zaufanie spoczywało gdzie indziej. Wiedza głowy i żywe zaufanie to nie to samo, a Pismo raz po raz wzywa, by przejść od pierwszej do drugiego.

Jak rośnie wiara

Rzymian 10:17 mówi, że wiara rodzi się ze słuchania słowa Bożego, i doświadczenie to potwierdza: regularne obcowanie z Pismem, uwielbieniem i świadectwem zwykle z czasem pogłębia wiarę. Wiara uczniów rosła, gdy spędzali czas z Jezusem, widzieli, co czyni, i słyszeli, jak wyjaśnia Pisma.

Wiara umacnia się także w próbach. Jakuba 1:3 mówi, że doświadczenie wiary wydaje cierpliwość. Wielu wierzących opowiada, że ich zaufanie do Boga najbardziej rosło w najtrudniejszych okresach, nie dlatego, że trudności same w sobie były dobre, lecz dlatego, że zmuszały ich, by w pełniejszy sposób polegać na Bogu i odkrywać, że jest wiarygodny.

Wiara i wątpliwości

Pismo nie przedstawia wątpliwości jako przeciwieństwa wiary. Tomasz, jeden z dwunastu apostołów, otwarcie wypowiedział swoje wątpliwości, a Jezus go spotkał, zamiast go potępić (Jana 20:24–29). Ojciec chorego dziecka zawołał, że wierzy, i prosił o pomoc w swoim niedowiarstwie (Marka 9:24), a Jezus uzdrowił jego syna.

Wątpliwości i wiara mogą współistnieć. Pismo przestrzega nie przed szczerym zadawaniem pytań, lecz przed niewiarą, czyli zatwardziałą odmową zaufania Bogu w ogóle, zwłaszcza w świetle już danych dowodów. Przynoszenie wątpliwości Bogu w modlitwie jest samo w sobie aktem wiary.